اولين گام براي توسعه و پيشرفت جامعه، تربيت دانش‎آموزان خلاق و متفكر و متعهد در مدارس است. كليد مسؤليت‎هاي هر معلّم در دواير تربيت و تدريس خلاصه مي‏شود كه اولي تقريباً همة زندگي محصلان را در بر مي‎گيرد و دومي عمدتاً به آموزش مطالب و مهارت‎هاي خاص اطلاق مي‏شود. البته تفكيك تربيت و تدريس غير ممكن است زيرا هر دو هدف غايي كمك به تغيير رفتار و شكل دادن به آن دنبال مي‎شود و هر معلّم ميزان موفقيت خود را در تعليم و تربيت با ميزان تغييرات مطلوب در رفتار دانش‏آموز ارزيابي مي‏كند.

معلّم دورة ابتدايي مي‏تواند با ابتكار عمل و به كارگيري شيوه‏هاي تربيتي و تدريس مفيد به رشد شخصيت و شكوفايي استعداد دانش‏آموزان كمك كند و زمينة لازم براي بروز خلاقيت و انتقال مهم‏ترين ارزش‏هاي اجتماعي و فرهنگي مانند تفاهم، همكاري، دوستي و... جهت ساختن جامعه أي خلاق و متفكر در آينده فراهم سازد. اين ارزش‏ها از آن جهت اهميت دارد كه با نهادي شدن آن‎ها روحية مشاركت جويانه دانش‏آموزان ترغيب مي‏شود. بنابراين ايجاد روحية مشاركت‏جويانه نيازمند آموزش و تمرين مشاركت است و كودكان آن گونه زندگي مي‏كنند كه ياد مي‏گيرند، زيرا كه « يادگيري‏هاي دوران ابتدايي از پايدارترين و ماندگارترين سرمايه‏هاي ذهني و عملي فرزندان است.» وظيفة معلّم، مدرسه و برنامة درسي است كه دانش‏آموز را از راه‏هاي گوناگون وارد جريان يادگيري نموده و به او چگونه آموختن و فن برقراري ارتباط با ديگران را بياموزد تا بتواند در آينده فردي مؤثر و كارآمد و متدين و متعهد براي جامعه باشد؛ زيرا كه دانش‎آموزان آينده سازان جامعه هستند.