با توجه به اين كه ارزشيابي وسيلهاي است براي تعيين هدفهاي معلم به منظور تدريس، و هم وسيلهاي براي ايجاد انگيزة بيشتر در يادگيري دانشآموزان است. به عبارت ديگر در نظر گرفتن ايام خاصي براي ارزشيابي و تعيين نمرة حاصل از آن، ملاك يادگيري فرد در طول دورة آموزش جايز نيست. متأسفانه در جامعة ما ارزشيابي فقط براي قضاوت در اين مورد به كار ميرود كه چه كسي ضعيف است و چه كسي قوي و چه كسي ميتواند به پاية بالاتر برود. لذا در ارزشيابي نوين، آموزگار طراح و راهبر آموزشي است و تنها به عنوان امتحان گيرندة سنتي مطرح نيست. ارزشيابي توصيفي(کیفی) داراي محاسن زيادي است، از جمله:
-
حذف استرس نمره و امتحان از دانشآموز و خانوادهها،
-
همكاري بيشتر اوليا در فعاليتهاي كلاسي،
-
شكوفايي خلاقيت و تفكر خلاق در كودك،
-
جايگزيني چالش و بازخورد به جاي تهديد و نمره،
-
بالا رفتن استقلال، اطمينان و اعتماد به نفس در دانشآموزان،
-
توجه به نيازهاي اجتماعي- عاطفي دانشآموزان و افزايش مهارتهاي ارتباطي- عاطفي بين كودكان در مدرسه،
-
افزايش انگيزه براي يادگيري و توجه بيشتر به ارزشيابي مستمر،
-
آماده سازي كودك براي آينده،
-
آموزش خود سنجي و همسال سنجي به دانشآموزان،
-
برقراري ارتباط عاطفي بيشتر بين معلم و دانشآموز و اولياي آنان،
-
رسيدن به جايي كه دانشآموزان از هم بپرسند كه «امروز چه ياد گرفتهايم؟» به جاي اين كه « امروز چه نمرهاي گرفتهايم؟»
البته اين طرح اگر داراي معايبي نيز هست كه به شرح زير ميباشد:
-
وقت گير بودن و افزايش حجم كاري معلمان در خانه و مدرسه.
-
عدم تناسب طرح با حجم كتب درسي و زياد بودن دانشآموزان.
-
از بين رفتن روح رقابت سالم در بين فراگيران.
-
دانشآموز ضعيف سر نخي براي شانه خالي كردن از زير بار مسوليت مييابد.
-
ملاك قطعي چون نمره، براي بيدار كردن دانشاموزان ضعيف از بين ميرود.
-
در بين قبول شدگان ديگر رتبهاي وجود ندارد و ظلمي آشكار به دانشآموزان ممتاز و قوي است.
-
در هر سال فقط دو سه ماه طول ميكشد تا معلم دانشآموز خود را بشناسد.
-
با بي رنگ شدن قبولي و مردودي انگيزة تلاش در دانشآموزان با استعداد نيز بيرنگ مي شود.
-
والدين اكنون حساس هستند كه فرزندشان نمرة 20 بگيرد، آنگاه به چه چيزي حساس باشند.
-
بنا بر محاسن ارزشيابي موجود، دانشگاه هم اين شيوه را پيش گرفتهاست، لذا به رغم محاسن ارزشیانی کیفی با توجه به امکانات موجود اجرای آن در سطح مدارس کنونی تا خدودی امکانِپذیر نخواهد بود.